Geavanceerde bewaking

U bevindt zich hier: Home | Dementie thuis | Dossier Dementie thuiswonen | Geavanceerde bewaking

Geavanceerde bewaking

Melding van een noodsituatie

Dementie is van invloed op de motoriek en het evenwicht. Op enig moment kunnen evenwichtsstoornissen ontstaan. Ook kan er op enig moment sprake zijn van paratonie (spierverstijving), hoewel dit bij het gevorderde stadium behoort. Hoe dan ook, er kan door de dementie een verhoogd valrisico ontstaan.
Bij de ziekte van Parkinson is vrijwel altijd sprake van een verhoogd valrisico. Evenals dementie is Parkinson een neurodegeneratieve ziekte, die echter veel minder voorkomt. Wel komt Parkinson in combinatie met dementie vaak voor.

De standaard technologie voor het doorgeven van een acute noodsituatie is de actieve personenalarmering, door middel van een pols- of halszender met alarmknop. Deze technologie is op enig moment tijdens het dementieproces niet meer toepasbaar. Als actieve personenalarmering dan aanwezig is, dient deze vervangen te worden door geavanceerde bewaking. Het wordt ook wel aangeduid als ‘’passieve personenalarmering’’.

Netwerk van sensoren

De vormgeving van geavanceerde bewaking is een netwerk van sensoren met een computerprogramma die de signalen van de sensoren interpreteert en analyseert. Het lijkt daarom op leefstijlmonitoring en is vaak een uitbreiding van leefstijlmonitoring, maar de verschillen zijn:

  • Voor detectie van een noodsituatie na bijvoorbeeld een valpartij of ineen zijgen na bijvoorbeeld een TIA is een deels ander computerprogramma (algoritmen) nodig dan voor leefstijlmonitoring.
  • Ook is een iets uitgebreider sensorennetwerk nodig.

Het ligt daarom in het verlengde van leefstijlmonitoring. Er zijn systemen voor leefstijlmonitoring die ook deze geavanceerde bewaking uitvoeren, al dan niet in een uitgebreidere versie.
Er hoeven in principe géén camera’s te worden toegepast. Het is het computerprogramma dat constateert of er wel of geen sprake is van een mogelijke noodsituatie.
Er zijn 2 systemen op de Nederlandse markt met deze leefstijlmonitoring en geavanceerde bewaking (medio 2019):

  • Sensara, in zijn meer uitgebreide versie HomeCare inclusief een geavanceerde bedsensor
    Door uit te gaan van een basisversie leefstijlmonitoring met een uitbreiding voor geavanceerde bewaking wil dit systeem dan ook het beloop van het dementieproces volgen. Beginnen met leefstijlmonitoring vanaf het begin van het middenstadium. Als er dan vervolgens een verhoogd valrisico ontstaat door het voortgaande dementieproces of een andere oorzaak kan het worden uitgebreid met de geavanceerde bewaking door toevoeging van een bedsensor.
    Deze meer uitgebreide versie van Sensara (inclusief bedsensor) wordt in de praktijk toegepast bij cliënten met een Volledig Pakket Thuis onder de Wet Langdurende Zorg. Een VPT is alleen mogelijk als de cliënt een indicatie heeft voor intramurale opname, maar toch thuis blijft wonen. Een VPT is mogelijk als de cliëntveiligheid kan worden geborgd. Dit wordt dan ingevuld door inzet van Sensara in zijn meer uitgebreide versie. Dit correspondeert min of meer met de dementie-fase met mogelijk verhoogd valrisico.
    Kijk voor meer informatie in het webdossier leefstijlmonitoring.
  • FocusCura cAlarmsense, onder deze noemer brengt dit intermediair bedrijf voor thuiszorgtechnologie het systeem Care@home van het Israëlische Essence op de markt. Dit systeem heeft in vergelijking met Sensara het accent meer liggen op geavanceerde bewaking/passieve personenalarmering.
    Kijk voor meer informatie in het webdossier leefstijlmonitoring.

Opvang van de meldingen

Er is ook een belangrijk inhoudelijk verschil tussen leefstijlmonitoring en geavanceerde bewaking: zodra er sprake is van de inzet van geavanceerde bewaking om acute noodsituaties te signaleren en te melden, dienen deze meldingen de alarmeringsketen in te gaan. Dit is in principe dezelfde alarmeringsketen als voor de actieve personenalarmering. Een keten van:

  • Melding naar een zorgcentrale voor personenalarmering of direct naar ambulant zorgteam
  • Indien een melding naar een zorgcentrale gaat, beslist de centralist over de opvolging en organiseert deze aan de hand van de voorhanden informatie. Dit kan eventueel de mantelzorg zijn, mits binnen maximaal 30 minuten ter plekke. Zoals dit bij personenalarmering gebruikelijk is.

Van het direct doorzetten van een melding naar een ambulant thuiszorgteam kan sprake zijn als de persoon met dementie een Volledig Pakket Thuis heeft op basis van de Wet Langdurende Zorg.

In principe is er geen 24 uur / 7 dagen per week bemenste zorgcentrale als filter nodig bij leefstijlmonitoring & geavanceerde bewaking. Door het computerprogramma is het aantal valse meldingen in vergelijking met de actieve personenalarmering zodanig laag dat deze filtering niet meer nodig is. Ook heeft een centralist geen mogelijkheid tot verificatie op afstand: bij actieve personenalarmering is een spreekluisterverbinding standaard, maar dat werkt bij mensen met gevorderde dementie meestal niet meer.

Het gaat er vooral om dat bij inzet van geavanceerde bewaking/passieve personenalarmering de melding de alarmeringsketen in gaat, die dan valt onder het Ketenkeurmerk personenalarmering van de WDTM. De gele en rode notificaties voor afwijkingen in het dagelijks leefpatroon die een systeem voor leefstijlmonitoring geeft en die mogelijk een niet acute crisissituatie signaleren vallen hier niet onder. Deze notificaties gaan niet de alarmeringsketen in, maar gaan direct naar de mantelzorg en/of de casemanager dementie, wijkverpleegkundige.

Meer weten: https://www.wdtm.nl/ketenkeurmerk/

Melding van weglopen uit de woning, dwaaldetectie

Een bijzondere vorm van een noodsituatie die gemeld moet worden is de volgende: in het gevorderde stadium van dementie kan het voorkomen dat de nog thuiswonende persoon met dementie wil weggaan uit de woning, waarbij hij/zij buiten de weg niet meer weet. Dit komt gelukkig niet veel voor, maar bij wie het voorkomt kunnen de risico’s groot zijn. Het is ook vaak aanleiding voor (acute) opname.

De in het webdossier leefstijlmonitoring opgenomen systemen zijn in staat tot dwaaldetectie: een melding als de persoon met dementie de woning verlaat. Er zijn dan wel voorzieningen in de software aangebracht om valse meldingen te voorkomen als bijvoorbeeld een mantelzorger die op bezoek is de woning weer verlaat (Sensara). Er zijn ook losse systemen verkrijgbaar voor deze dwaaldetectie, maar deze geïntegreerde vorm in de systemen voor leefstijlmonitoring heeft de voorkeur. Onder andere vanwege het kunnen voorkomen van valse meldingen.
Let op: deze systemen geven alleen een melding bij het verlaten van de woning. Er is dan vervolgens lokalisatie via GPS nodig om de persoon met dementie in de openbare ruimte op te sporen.

De meldingen van de dwaaldetectie worden gezonden aan de mantelzorg of een ambulant zorgteam. Of de mantelzorg en/of het ambulante zorgteam dient dan wel de beschikking te hebben over een lokalisatie technologie op basis van GPS én de persoon met dementie moet een GPS-tracker bij zich hebben. Dat laatste is een uitdaging.

Wet Zorg en Dwang

Op deze geavanceerde bewaking & dwaaldetectie is in principe de Wet Zorg en Dwang (WZD, per 1-1-2020) van toepassing, als deze technologie via de thuiszorg wordt toegepast.  Volgens de WZD kunnen alle vormen van elektronisch toezicht een vorm van onvrijwillige zorg worden, ongeacht 'nietsziende' infrarood bewegingssensoren of camera, bij mensen met psycho-geriatische problematiek of een verstandelijke beperking. Toepassing is toegestaan mits de cliënt en diens cliëntvertegenwoordiger toestemming heeft gegeven. Is deze toestemming er niet, dan kan het eventueel nog toegepast worden, maar alleen na het volgen van een relatief zware procedure met onder andere een multidisciplinair overleg, inzet van een WZD-functionaris.

Van belang is dat ook de cliënt zelf toestemming geeft. Laat deze op een of andere manier verzet blijken tegen de sensoren is er sprake van geen toestemming en is er dan sprake van onvrijwillige zorg.

Dit is alleen van toepassing als het systeem via de thuiszorgorganisatie bij de cliënt in huis komt en vooral dat zorgprofessionals er direct bij betrokken zijn. Is dit niet het geval – de mantelzorg schaft het zelf aan en past het toe – is de Wet Zorg en Dwang niet van toepassing.

Camera’s in de thuissituatie

De hiervoor beschreven technologie werkt in principe zonder camera’s. Het komt echter in de praktijk in toenemende mate voor dat mantelzorgers uit zorg over de veiligheid van hun naaste zelf een systeem met camera’s aanschaffen. Het kan hierbij ook voorkomen dat deze camera(‘s) ook worden gebruikt om de professionele thuiszorg te checken.

Op het voor geabonneerde organisaties toegankelijke deel is over dit onderwerp een aparte pagina opgenomen.

Melding bij brand of gas

Het aantal gewonden en doden onder thuiswonende ouderen ten gevolge van brand is gestegen. Zeker is het niet, maar een oorzaak zou kunnen zijn dat ouderen met dementie in het midden –en ook het gevorderde stadium langer thuis (moeten) blijven wonen. Eén of meerdere rookmelders kunnen de persoon met dementie zelf of anderen attenderen op het begin van een brand.

Mensen met dementie kunnen bij koken op gas fouten maken. Als er op gas gekookt wordt, hebben voorzieningen op het gasfornuis zelf de voorkeur. Maar als dit niet mogelijk is en/of als extra beveiliging is een gassensor een mogelijkheid. De systemen voor leefstijlmonitoring (& bewaking op noodsituaties) hebben deze voorzieningen vooralsnog helaas niet, in de vorm van bijvoorbeeld rookmelders of een sensor voor gasdetectie in het sensorennetwerk.

Het is eventueel wel mogelijk op de apparatuur voor de actieve personenalarmering in huis, maar dit is afhankelijk van het aanbod van de zorgorganisatie die de dienst personenalarmering aanbiedt. In ieder geval is op vrijwel alle in gebruik zijnde apparatuur voor personenalarmering rookmelders en een gassensor aan te sluiten. De melding gaat dan net zoals bij de actieve personenalarmering naar een zorgcentrale, die de situatie kan verifiëren via een spreek-luisterverbinding (als dit nog werkt bij de persoon met dementie).

Een mogelijke oplossingsrichting is op enig moment de hals- of polszender weg te halen (en te vervangen door geavanceerde bewaking), maar de apparatuur voor personenalarmering wel te handhaven en hieraan rookmelder(s) en/of een gassensor te koppelen.

Facebook Twitter LinkedIn

Abonnee worden?

Welke mogelijkheden bieden domotica en waar moet je op letten? De kenniscirkel van Vilans biedt onafhankelijke informatie in de vorm van productvergelijking, voorbeeldprojecten, programma’s van eisen, workshops en tips voor financiering. Persoonlijk en altijd op maat gesneden!

Geïnteresseerd? Lees meer informatie en meld je aan!

domoticawonenzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.